Pompa ciepła w Katowicach: powietrzna, gruntowa czy klimatyzator

W Katowicach pompy ciepła montuje się głównie w domach jednorodzinnych: na Podlesiu, w Zarzeczu, Kostuchnie, Murckach, Panewnikach czy Ligocie. W blokach ciepło zwykle dostarcza sieć ciepłownicza, a w kamienicach w centrum na pompę rzadko jest miejsce. Ten artykuł porządkuje, jakie są rodzaje pomp ciepła i które z nich mają sens w katowickich domach.

Pompa ciepła działa jak lodówka, tylko odwrotnie. Czynnik chłodniczy odparowuje w niskiej temperaturze i pobiera ciepło z powietrza albo gruntu, sprężarka podnosi jego temperaturę, a skraplając się w wymienniku, czynnik oddaje ciepło do wody w instalacji. Prąd zasila sprężarkę, ale większość ciepła pochodzi z otoczenia. Z 1 kWh energii elektrycznej dobra pompa daje w sezonie 3–5 kWh ciepła.

To dziś najczęstszy wybór w domach jednorodzinnych. Jednostka zewnętrzna stoi przy ścianie albo na fundamencie w ogrodzie, a ciepło trafia do grzejników lub podłogówki i do zasobnika ciepłej wody. Montaż trwa krótko, nie wymaga odwiertów ani wykopów, a koszt jest niższy niż przy pompie gruntowej. Słabszą stroną jest spadek wydajności w duże mrozy i hałas jednostki zewnętrznej, który przy gęstej zabudowie trzeba wziąć pod uwagę, wybierając dla niej miejsce.

W zabudowie bliźniaczej i szeregowej, której w Katowicach jest sporo, jednostka zewnętrzna stoi kilka metrów od okien sąsiada. Wtedy miejsce montażu i model wybiera się także pod kątem hałasu: niektóre pompy mają tryb nocny, w którym ograniczają obroty wentylatora. Osobną sprawą są osiedla pod ochroną konserwatorską, jak Nikiszowiec i Giszowiec. Jednostka widoczna od ulicy wymaga tam zgody konserwatora zabytków, a czasem trzeba ją ustawić w ogrodzie za domem.

Pompa gruntowa pobiera ciepło z ziemi przez odwierty albo przez kolektor poziomy zakopany w ogrodzie. Grunt ma zimą stałą temperaturę, więc pompa pracuje z wyższą sprawnością niż powietrzna i nie ma jednostki zewnętrznej. Za to odwierty kosztują, a kolektor poziomy potrzebuje dużej działki.

W części Katowic dochodzi jeszcze jedna sprawa: tereny górnicze. W dzielnicach, pod którymi prowadzono albo prowadzi się eksploatację węgla, przed wierceniem trzeba sprawdzić warunki geologiczne i ryzyko szkód górniczych. To wydłuża przygotowania i zwiększa koszt, dlatego w Katowicach częściej wybiera się pompy powietrzne.

Klimatyzator typu split to też pompa ciepła, tyle że oddaje ciepło bezpośrednio do powietrza w pokoju. Nie podgrzewa wody i nie zastąpi ogrzewania całego domu, ale w mieszkaniu albo na poddaszu dobrze sprawdza się latem do chłodzenia, a wiosną i jesienią do grzania. W mieszkaniu w bloku albo kamienicy to często jedyna pompa ciepła, jaką da się zamontować. Więcej piszemy na stronie montaż klimatyzacji.

Wiele katowickich domów ma dostęp do sieci gazowej, więc pytanie brzmi często: nowy kocioł kondensacyjny czy pompa ciepła. Kocioł jest tańszy w zakupie i prostszy w montażu, pompa tańsza w eksploatacji, jeśli dom jest docieplony, a instalacja pracuje w niskiej temperaturze. W domu z fotowoltaiką rachunek wychodzi zwykle na korzyść pompy. Szersze porównanie sposobów ogrzewania zebraliśmy w artykule pompa ciepła, gaz czy pellet.

Przy wymianie starego kotła na paliwo stałe można korzystać z programu Czyste Powietrze, jeśli pompa jest na liście ZUM. Wydatki można też odliczyć w ramach ulgi termomodernizacyjnej. Warto sprawdzić, czy miasto prowadzi akurat nabór własnych dotacji na wymianę źródła ciepła, bo takie programy łączy się z krajowymi na różnych zasadach.

Z Bytomia, gdzie mamy siedzibę, do Katowic jest kilkanaście kilometrów, więc montujemy i serwisujemy pompy w całym mieście. Jak wygląda dobór i montaż, opisujemy na stronie montaż pomp ciepła, a jak policzyć potrzebną moc, w artykule jak dobrać pompę ciepła.